Queer fotografen uit en gevestigd in Duitsland

Stap weg van asiel en migratie specifiek, en er is hier een veel grotere lijn: Duitse en in Duitsland gevestigde fotografen die al decennialang uitzoeken hoe queer leven überhaupt gefotografeerd kan worden — verlangen, gemeenschap, gender, nachtleven, gewone huiselijke tijd — zonder het plat te slaan tot een statement. Mijn eigen werk staat evenzeer binnen deze lijn als binnen alles wat over vluchtelingen gaat. Dit is waar ik het tegen afzet.

In één oogopslag

Fotograaf	Gevestigd	Belangrijkste werk	Register
Wolfgang Tillmans	Berlijn / Londen	Turner Prize 2000; retrospectieven Tate, MoMA	Queer alledaagsheid als gewone werkelijkheid
Sven Marquardt	Berlijn	Die Nacht ist Leben	Van DDR-underground naar Berghain
Florian Hetz	Berlijn	Drie boeken	Lichamen in close-up, nooit gezichten
Spyros Rennt	Berlijn	Lust Surrender, Corporeal, Intertwined	Een generatie, gearchiveerd in druk
Vincent Wechselberger	Berlijn	READY	Sekswerk, van binnenuit
Ilya Zakharin	Berlijn	BODY	Klassiek licht op hedendaagse lichamen
Matt Lambert	Berlijn	VITIUM	Expliciet verlangen, galerie en commercie
Jeannette Petri	Freiburg / Frankfurt	Beyond Binary	Non-binaire levens over generaties heen
Joseph Wolfgang Ohlert	Berlijn / München	Gender as a Spectrum, Bigger	Tien jaar werken rond gender
DeLovie Kwagala	Kampala / Berlijn	East African Photography Award	Ergens thuishoren, zonder fetisjiseren
Sitara Thalia Ambrosio	Duitsland	Fragile as Glass	Queer levens als conflictverslaggeving
Leander von Thien	Berlijn	PhotoVogue	Zachte, intersectionele gemeenschap
Malte Seidel	Berlijn	—	Dagboekachtig, onaangekondigd
Andrew J Burford	Berlijn	—	Mannelijkheid en witheid, post-apartheid
Rinaldo Hopf	Berlijn	Mein schwules Auge	De infrastructuurbouwer
Samet Durgun	Berlijn	Come Get Your Honey	Waardigheid voorop; queer-zijn als grond
Herbert Tobias	1924–1982	Vogue Paris, 1953	De voorloper
Jürgen Baldiga	1959–1993	Archief bij het Schwules Museum	Getuigenis tijdens de aidscrisis

Hoe queer intimiteit überhaupt gefotografeerd wordt

Wolfgang Tillmans Berlijn / Londen

Zijn ongelijste, met spelden opgehangen installaties zetten een portret van een geliefde op gelijke voet met een stilleven of een abstract lichtwerk, en presenteerden queer vriendschap en niet-conform gender als gewone, geleefde werkelijkheid in plaats van een onderwerp dat rechtvaardiging behoeft. Turner Prize in 2000 — de eerste fotograaf en de eerste niet-Britse kunstenaar die hem won — en retrospectieven bij Tate Modern in 2017 en MoMA in 2022–23. Bijna elke jongere fotograaf van queer dagelijks leven in Duitsland werkt nu binnen de manier van kijken die hij opende, of ze het weten of niet.

Sven Marquardt Berlijn

Fotografeerde in de jaren tachtig vrienden en muzen in Prenzlauer Berg in Oost-Berlijn, in zwart-wit met hoog contrast, onder een regime waarin er anders uitzien surveillance betekende. Hoofdportier van Berghain sinds voordat het Berghain heette, en de huisfotograaf ervan — de levende schakel tussen de queer underground van de DDR en de clubcultuur waar Berlijn nu internationaal om bekendstaat.

Florian Hetz Berlijn

Mannelijke lichamen in extreme close-up, bijna nooit gezichten — huid, haar, littekens, tegen elkaar gedrukt vlees, met een kaderlogica die hij heeft vergeleken met kijken door een glory hole. Nadat encefalitis hem in 2007 met ernstig kortetermijngeheugenverlies achterliet, werd het fotograferen van het dagelijks leven een manier om een verslag bij te houden voordat het een praktijk werd; drie boeken en een longlistplek voor de Deutsche Börse Photography Prize volgden. Het argument onder de nauwe kadrering is dat queer seksualiteit dezelfde visuele gewoonheid verdient als die van ieder ander.

Spyros Rennt Berlijn

Fotografeert al sinds 2011 het queer nachtleven van Berlijn, en zijn in eigen beheer uitgegeven boeken — Lust Surrender, Corporeal, Intertwined — zijn verschoven van de explicietheid van dat vroege werk naar diptieken, omhelzingen en stille huiselijke momenten. Hij geeft bewust fysieke boeken uit, als een ongecensureerd archief in een tijdperk van algoritmische moderatie en stijgende huren; de opeenstapeling begint te lezen als een verslag van een generatie die samen ouder wordt, in plaats van nog een set feestfoto's.

Lichamen, klasse en het archief van een scene

Vincent Wechselberger Berlijn

READY, kort na zijn afstuderen aan de Ostkreuzschule gemaakt, put uit zijn eigen ervaring met queer sekswerk en fotografeert andere sekswerkers van binnenuit — vrienden, queer lichamen en hijzelf vormen samen één doorlopend persoonlijk archief. Onder het expliciete oppervlak gaat het eigenlijke onderwerp over klasse, arbeid, en wie er überhaupt een beeld van een gemarginaliseerd leven mag construeren.

Ilya Zakharin Berlijn

Een fotograaf en art director wiens debuutboek BODY (2024) seksualiteit en lichamelijkheid fotografeert met bewuste verwijzingen naar renaissanceschilderkunst en klassieke beeldhouwkunst — een gecontroleerder, klassieker register dan de gebruikelijke, flitslichtrijke nachtlevenlook van Berlijn.

Matt Lambert Berlijn

Werkend tussen luxe modecampagnes en expliciete queer kunstfilm onder de naam Die Lamb, draagt hij seksuele directheid zowel de commerciële als de galerieruimte binnen, en behandelt lichamelijk plezier als een legitiem onderwerp voor beide.

Gender als onderwerp, niet als achtergrond

Jeannette Petri Freiburg / Frankfurt

Beyond Binary combineert portretten van non-binaire mensen over generaties heen met de eigen handgeschreven teksten van de deelnemers — gender, ouder worden, familie, ras, neurodiversiteit, autonomie — en stond op de shortlist voor een van de mooiste boekprijzen van Duitsland. Een portretproject dat uitgroeide tot een collectief document.

Joseph Wolfgang Ohlert Berlijn / München

Tien jaar waarin hij gender als onderwerp vanuit meerdere richtingen benaderde: Gender as a Spectrum (2016) groeide uit tot ongeveer tachtig portretten die genderveelvoud als uitgangspunt behandelen in plaats van als curiositeit; Bigger richt zich op grotere mannelijke lichamen; Mit Euren Spuren brengt jongere queer fotografen samen met lhbtqia+-ouderen.

Een bredere kring

DeLovie Kwagala Kampala / Berlijn

Werk over gender, ergens thuishoren en ontheemding dat weigert de Zwarte en queer lichamen erin te fetisjiseren of tot slachtoffer te maken — een Oost-Afrikaans perspectief binnen Berlijns fotografie-ecosysteem, en winnaar van de East African Photography Award.

Sitara Thalia Ambrosio Duitsland, geb. 2002

Een fotojournalist die werkt aan oorlog, migratie, gender en mensenrechten. Fragile as Glass volgt queer levens in Oekraïne — hier wordt queer fotografie conflictverslaggeving in plaats van clubcultuur of portretkunst.

Leander von Thien Berlijn

Zachte, rustige beelden die draaien om queer gemeenschap, vanuit een intersectionele hoek; het lichaam als de plek waar mannelijkheid, vooroordeel en bevrijding samenkomen.

Malte Seidel Berlijn

Dagboekachtige foto's van lichamen, landschap en het gewone Berlijn, die queer-zijn laten bestaan zonder dat elk beeld het hoeft aan te kondigen.

Andrew J Burford Berlijn

Zuid-Afrikaans, werkt via fotografie, video, performance en installatie aan mannelijkheid, witheid en zijn post-apartheid-opvoeding — autobiografie gebruikt om te laten zien hoe macht wordt ingebouwd in een lichaam.

Rinaldo Hopf Berlijn

Al lange tijd mederedacteur van Mein schwules Auge, en al decennialang een bouwer van de uitgeverij- en tentoonstellingsinfrastructuur die veel van het werk hierboven überhaupt mogelijk maakt.

Samet Durgun Berlijn

Come Get Your Honey kondigt zich niet in elk beeld nadrukkelijk queer aan, zoals sommig werk hierboven wel doet — het staat dichter bij het register van Petri en Ohlert, waarin het onderwerp eerst waardigheid en specificiteit is, en queer-zijn de grond is waarop het staat in plaats van de kop.

Twee die voorafgingen

Herbert Tobias 1924–1982

De eerste Duitse fotograaf die voor Vogue Paris fotografeerde, in 1953 — en datzelfde jaar uit Frankrijk gezet omdat hij protesteerde tegen een politie-inval in een homogelegenheid. Hij maakte sensuele zwart-witte mannelijke naaktfoto's en portretten, decennia vóór Mapplethorpe, in een land waar de homopers ondergronds circuleerde, en was een van de eerste bekende kunstenaars in Duitsland die stierf aan een aids-gerelateerde ziekte.

Jürgen Baldiga 1959–1993

Fotografeerde geliefden, vrienden en dragartiesten tijdens de aidscrisis in West-Berlijn, inclusief zelfportretten van zijn eigen ziekte, en liet duizenden foto's en veertig dagboeken na. Zijn archief, ondergebracht bij het Schwules Museum, beleeft nu een echte heropleving — het bewijs van wat fotografie van binnenuit, als getuigenis, decennia later kan worden.

Waar het mijne staat

Wat ik met dit alles deel, is de weigering van het alternatief: queer-zijn fotograferen als een probleem dat uitgelegd moet worden, in plaats van een manier van leven die geen toestemming nodig heeft om gewoon, ronduit gefotografeerd te worden.

De serie staat hier. Het smallere veld — specifiek queer vluchtelingenfotografen — staat hier.