Queer fotografen uit en gevestigd in Duitsland
Queer fotografen die in Duitsland werken, over generaties en steden heen. Dit is de lijn waarbinnen Come Get Your Honey werkt, of het zich nu wel of niet als queer onderwerp aandient.
Ik ben Samet Durgun, fotograaf in Berlijn. Ik maakte Come Get Your Honey met queer, trans en gendernonconforme vluchtelingen en asielzoekers in deze stad, en in deze gidsen breng ik de fotografen en kunstenaars samen die aan dezelfde vragen werken.Volledig statement, biografie en cv → Veldgidsen →
Doe een stap terug, weg van asiel en migratie in het bijzonder, en je ziet hier een veel grotere lijn van Duitse en in Duitsland gevestigde fotografen. Zij zoeken al decennialang uit hoe queer leven (verlangen, gemeenschap, gender, nachtleven, gewone huiselijke tijd) eigenlijk gefotografeerd kan worden zonder het tot een statement te reduceren. Mijn eigen werk staat evenzeer binnen deze lijn als binnen alles wat over vluchtelingen gaat, en dit zijn de fotografen naast wie ik het lees.
In één oogopslag
| Fotograaf | Gevestigd | Belangrijkste werk | Register |
|---|---|---|---|
| Wolfgang Tillmans | Berlijn / Londen | Turner Prize 2000; overzichtstentoonstellingen Tate en MoMA | Queer alledaagsheid als gewone werkelijkheid |
| Sven Marquardt | Berlijn | Die Nacht ist Leben | Van DDR-underground naar Berghain |
| Florian Hetz | Berlijn | Drie boeken | Lichamen in close-up, bijna nooit gezichten |
| Spyros Rennt | Berlijn | Lust Surrender, Corporeal, Intertwined | Een generatie, gearchiveerd in druk |
| Vincent Wechselberger | Berlijn | READY | Sekswerk, van binnenuit |
| Ilya Zakharin | Berlijn | BODY | Klassiek licht op hedendaagse lichamen |
| Matt Lambert | Berlijn | VITIUM | Expliciet verlangen, galerie en commercie |
| Jeannette Petri | Freiburg / Frankfurt | Beyond Binary | Non-binaire levens over generaties heen |
| Joseph Wolfgang Ohlert | Berlijn / München | Gender as a Spectrum, Bigger | Tien jaar werken rond gender |
| DeLovie Kwagala | Kampala; Berlijn of Johannesburg | East African Photography Award | Ergens thuishoren, zonder fetisjiseren |
| Sitara Thalia Ambrosio | Duitsland | Fragile as Glass | Queer levens als conflictverslaggeving |
| Leander von Thien | Berlijn | Anatomy of the Hole, 2025 | Zachte, intersectionele gemeenschap |
| Malte Seidel | Berlijn | — | Dagboekachtig, onaangekondigd |
| Andrew J Burford | Berlijn | — | Mannelijkheid en witheid, post-apartheid |
| Ceren Saner | Berlijn | Inside The Ring | Queer gemeenschappen over generaties heen; de familie van de kunstenaar |
| Rinaldo Hopf | Berlijn | Mein schwules Auge | De infrastructuurbouwer |
| Samet Durgun | Berlijn | Come Get Your Honey | Waardigheid voorop; queer-zijn als grond |
| Herbert Tobias | 1924–1982 | Vogue, 1953 | De voorloper |
| Jürgen Baldiga | 1959–1993 | Archief bij het Schwules Museum | Getuigenis tijdens de aidscrisis |
Hoe queer intimiteit eigenlijk gefotografeerd wordt
- Wolfgang Tillmans Berlijn / Londen
- Zijn niet-ingelijste, met spelden opgehangen installaties zetten een portret van een geliefde op gelijke voet met een stilleven of een abstract lichtwerk, en presenteerden queer vriendschap en gendernonconformiteit als gewone, geleefde werkelijkheid, niet als een onderwerp dat rechtvaardiging nodig heeft. Hij kreeg de Turner Prize in 2000, als eerste fotograaf en eerste niet-Britse kunstenaar die de prijs won, een solotentoonstelling bij Tate Modern in 2017, en kreeg bij MoMA in 2022–23 wat het museum zijn eerste museale overzichtstentoonstelling in New York noemde. Bijna elke jongere fotograaf van queer dagelijks leven in Duitsland werkt nu binnen de manier van kijken die hij opende, of ze het weten of niet.
- Sven Marquardt Berlijn
- Fotografeerde in de jaren tachtig vrienden en muzen in Prenzlauer Berg in Oost-Berlijn, in zwart-wit met hoog contrast, onder een regime waarin er anders uitzien surveillance betekende. Hoofdportier van Berghain sinds voordat het Berghain heette, en nog altijd bekend om zijn eigen zwart-witfotografie van het nachtleven en de subculturen van de stad. Hij is de levende schakel tussen de queer underground van de DDR en de clubcultuur waar Berlijn nu internationaal om bekendstaat.
- Florian Hetz Berlijn
- Mannelijke lichamen in extreme close-up, bijna nooit gezichten. Hij fotografeert huid, haar, littekens en tegen elkaar gedrukt vlees, met een kaderlogica die hij heeft vergeleken met kijken door een glory hole. Nadat encefalitis hem in 2007 met gedeeltelijk geheugenverlies achterliet, werd het fotograferen van het dagelijks leven een manier om een verslag bij te houden, en pas later een praktijk. Drie boeken en een longlistplek voor de Deutsche Börse Photography Prize volgden. Het argument onder de nauwe kadrering is dat queer seksualiteit dezelfde visuele gewoonheid verdient als die van ieder ander.
- Spyros Rennt Berlijn
- Fotografeert al sinds 2011 het queer nachtleven van Berlijn, en zijn in eigen beheer uitgegeven boeken (Lust Surrender, Corporeal, Intertwined) zijn verschoven van de explicietheid van dat vroege werk naar diptieken, omhelzingen en stille huiselijke momenten. Hij geeft bewust fysieke boeken uit, als een ongecensureerd archief in een tijdperk van algoritmische moderatie en stijgende huren. Samen beginnen ze te lezen als een verslag van een generatie die samen ouder wordt, en niet als nog een set feestfoto's.
Lichamen, klasse en het archief van een scene
- Vincent Wechselberger Berlijn
- READY, kort na zijn afstuderen aan de Ostkreuzschule gemaakt, put uit zijn eigen ervaring met queer sekswerk en fotografeert andere sekswerkers van binnenuit. Vrienden, queer lichamen en hijzelf vormen samen één doorlopend persoonlijk archief. Onder het expliciete oppervlak gaat het werk over klasse, arbeid en wie er om te beginnen een beeld van een gemarginaliseerd leven mag construeren.
- Ilya Zakharin Berlijn
- Een fotograaf en art director van wie het debuutboek BODY (2024) seksualiteit en lichamelijkheid in beeld brengt in een gecontroleerder, klassieker register dan de gebruikelijke nachtlevenlook van Berlijn, vol flitslicht.
- Matt Lambert Berlijn
- Beweegt zich tussen luxe modecampagnes en expliciete queer kunstfilm onder de naam Die Lamb, brengt seksuele directheid zowel in commerciële ruimtes als in galerieruimtes en behandelt lichamelijk plezier als een legitiem onderwerp voor beide.
Gender als onderwerp, niet als achtergrond
- Jeannette Petri Freiburg / Frankfurt
- Beyond Binary combineert portretten van non-binaire mensen over generaties heen met de eigen handgeschreven teksten van de deelnemers over gender, ouder worden, familie, ras, neurodiversiteit en autonomie, en stond in 2026 op de shortlist van de wedstrijd Die schönsten deutschen Bücher (‘De mooiste Duitse boeken’). Het portretproject groeide uit tot een collectief document.
- Joseph Wolfgang Ohlert Berlijn / München
- Tien jaar lang gender als onderwerp, vanuit meerdere richtingen benaderd. Gender as a Spectrum (2016) groeide uit tot ongeveer tachtig portretten die de veelheid aan genders als uitgangspunt behandelen en niet als curiositeit; Bigger richt zich op grotere mannelijke lichamen; Mit Euren Spuren brengt jongere queer fotografen samen met lhbtqia+-ouderen.
Een bredere kring
- DeLovie Kwagala Kampala; Berlijn of Johannesburg
- Werk over gender, ergens thuishoren en ontheemding dat weigert de Zwarte en queer lichamen erin te fetisjiseren of tot slachtoffer te maken. Kwagala was in 2024 artist in residence bij SAVVY Contemporary in Berlijn en won de East African Photography Award. Hun eigen site noemt twee standplaatsen: Berlijn op de ene pagina en Johannesburg op een andere.
- Sitara Thalia Ambrosio Duitsland, geb. 2002
- Een fotojournalist die werkt rond oorlog, migratie, gender en mensenrechten. Fragile as Glass volgt queer levens in Oekraïne. Hier wordt queer fotografie conflictverslaggeving, geen clubcultuur of portretfotografie.
- Leander von Thien Berlijn
- Geboren in 1994 en gevestigd in Berlijn; in zijn eigen woorden een witte cis mannelijke queer fotograaf wiens werk draait om de queer gemeenschap vanuit een intersectioneel perspectief, met lichamen die worden opgevat als inherent politiek en als een mogelijkheid tot bevrijding. In juni 2025 toonde hij Anatomy of the Hole: A Queer Dialogue op 48 Stunden Neukölln, een duotentoonstelling met András Tibor Vizi in de Ringbar aan de Schwarzastraße, met het gat als fysiek, symbolisch en sociaal motief.
- Malte Seidel Berlijn
- Omschrijft zichzelf als een in Berlijn gevestigde queer kunstenaar, en houdt daarnaast een parallelle praktijk als schilder aan. Zijn dagboekachtige foto's van lichamen en het gewone Berlijn laten queer-zijn bestaan zonder dat elk beeld het hoeft aan te kondigen.
- Andrew J Burford Berlijn
- Zuid-Afrikaans, werkt in fotografie, video, performance en installatie rond mannelijkheid, witheid en zijn opvoeding na de apartheid. Hij gebruikt autobiografie om te laten zien hoe macht in een lichaam wordt ingebouwd.
- Ceren Saner Berlijn
- Geboren in Istanbul en gevestigd in Berlijn, een autodidactische kunstenaar die met de lens werkt, vooral in fotografie; volgens het eigen artist statement heeft het werk overwegend autobiografische elementen. De fotoserie Inside The Ring won in 2024 de eerste prijs van de Neuköllner Kunstpreis, waarbij de jury prees hoe de foto's de geleefde werkelijkheden van verschillende queer gemeenschappen en van meerdere generaties met elkaar verbinden. Can'an, foto's van de moeder van de kunstenaar, Canan, en van hun onderlinge band, gemaakt met de oude analoge camera van de overleden vader, die de kunstenaar had laten repareren, deelde in 2026 een zaal met mijn Come Get Your Honey in Gaze and Skin in Mannheim.
- Rinaldo Hopf Berlijn
- Al lange tijd mederedacteur van Mein schwules Auge, en al decennialang een bouwer van de infrastructuur voor publicaties en tentoonstellingen die veel van het werk hierboven pas mogelijk maakt.
- Samet Durgun Berlijn
- Mijn Come Get Your Honey kondigt zich niet in elk beeld zichtbaar als queer aan, zoals sommig werk hierboven wel doet. Ik zou het dichter bij het register van Petri en Ohlert plaatsen, waarin het onderwerp eerst waardigheid en specificiteit is, en queer-zijn de grond waarop het staat, niet de kop.
Twee die voorafgingen
- Herbert Tobias 1924–1982
- Zijn eerste modefoto's verschenen in 1953 in Vogue, toen hij in Parijs woonde, en datzelfde jaar werd hij na een handgemeen met de politie uit Frankrijk gezet. Hij maakte sensuele zwart-witte mannelijke naaktfoto's en portretten, en stierf in 1982 aan een aidsgerelateerde ziekte.
- Jürgen Baldiga 1959–1993
- Fotografeerde geliefden, vrienden en dragartiesten tijdens de aidscrisis in West-Berlijn, waaronder zelfportretten van zijn eigen ziekte, en liet duizenden foto's en veertig dagboeken na. Zijn archief, ondergebracht bij het Schwules Museum, beleeft nu een heropleving. Het laat zien wat fotografie van binnenuit, als getuigenis, decennia later kan worden.
Waar het mijne staat
Wat ik met dit alles deel, is de weigering om queer-zijn te fotograferen als een probleem dat uitgelegd moet worden. Het is een manier van leven die geen toestemming nodig heeft om gewoon gefotografeerd te worden.
De volledige serie Come Get Your Honey staat online. Dezelfde lijn volg ik door queer kunstenaars uit en gevestigd in Duitsland, in schilderkunst, performance, film en de roman. De meeste mensen hierboven wonen in één stad, en de gids over queer fotografen in Berlijn bekijkt die stad op zichzelf. Het smallere veld is dat van fotografen die het leven van queer vluchtelingen in Duitsland vastleggen. Alle elf veldgidsen staan samen op één pagina.
Bronnen
Waar de bovenstaande beweringen vandaan komen. Waar een fotograaf een eigen site heeft, linkt de naam daarheen.
- Wolfgang Tillmans: Tate Modern · Tate Britain · The Museum of Modern Art, New York
- Sven Marquardt: Sven Marquardt · The Vinyl Factory · Sleek Magazine
- Florian Hetz: florianhetz.com · Salzburg Festival · Out
- Spyros Rennt: Lampoon Magazine · Huck · Dazed
- Vincent Wechselberger: vincentwechselberger.work · GAY45 · Polyester
- Ilya Zakharin: Container Love · KALTBLUT Magazine
- Matt Lambert: This Generation · 10 Magazine · Wikipedia
- Jeannette Petri: Jeannette Petri Photography · Verlag Kettler · Stiftung Buchkunst
- Joseph Wolfgang Ohlert: Schirn Kunsthalle Frankfurt · Verlag Kettler · Mit Euren Spuren
- DeLovie Kwagala: DeLovie Kwagala · SAVVY Contemporary, Berlin · Context
- Sitara Thalia Ambrosio: sitara-rajh.com · sitara-rajh.com · Belfast Photo Festival
- Leander von Thien: Leander von Thien · 48 Stunden Neukölln (archived)
- Malte Seidel: Malte Seidel Studio · Malte Seidel Studio · LensCulture
- Andrew J Burford: andrewjburford.com · Strange Fire Collective
- Ceren Saner: cerensaner.com · cerensaner.com, Can'an · Bezirksamt Neukölln · LANGER. Space for Photography
- Rinaldo Hopf: Rinaldo Hopf · konkursbuch Verlag Claudia Gehrke · Rinaldo Hopf
- Samet Durgun: Fotografiska Berlin · Kehrer Verlag · Museum für Fotografie
- Herbert Tobias: Berlinische Galerie · Deutsche Biographie / Bayerische Akademie der Wissenschaften · Volksstimme
- Jürgen Baldiga: baldiga.com · Halle für Kunst Lüneburg · magazin.hiv (Deutsche Aidshilfe), 20 Feb 2024