Fotoğrafın Sessiz Devrimi: Dinleyerek Görmek
Fotoğrafa görsel bir dil denir; fotoğrafları konuşturma baskısı ise daha sessiz anlatıları bastırır. Kamerayla dinlemek ne demek ve kimin bakışına hizmet ediyor.
Görsel olarak çarpıcı bir şey yaratma telaşıyla daha sessiz, daha incelikli anlatıları kaçırma riski taşıyoruz. Bu felsefe ilginizi çekiyorsa (ve aceleyle geçmeyeceğinize söz veriyorsanız), sizi Come Get Your Honey serisine yakından bakmaya davet ediyorum. Umarım orada “daha çok dinlemek, daha az görmek” ruhunu taşıyan bir görüntü serisi bulursunuz.
Fotoğraf çoğu zaman görsel bir dil olarak övülür. Ne var ki etkili, estetik açıdan hoş ve mesaj yüklü görüntüler yaratmaya verilen ağırlık, anında dikkat çekmeye çalışmayan daha sessiz anların kendine has değerini kimi zaman gölgeleyebilir. “Mükemmel” kareyi, çerçevelemeyi ya da ifadeyi kovalamak, farkında olmadan hikâye anlatımımızın kapsamını daraltabilir.
Sürekli “fotoğraflarımızı konuşturmaya” teşvik ediliyoruz; ama dinlemeye de hazır mıyız? Bir sahnenin, bir kişinin ya da bir anın iletmeye çalıştığı anlatıları, küçük ayrıntıları, alçak sesli duyguları dinliyor muyuz? Kimin bakışına hizmet ediyoruz?
Fotoğrafçılar olarak “görme” dürtümüzü bırakıp yerine “dinlemeyi” koyabiliriz. Bir sohbette olduğu gibi, fotoğrafta dinlemek de çevremizi, kameranın önündeki insanları ve en önemlisi önyargılarımızı ve peşin hükümlerimizi derinlemesine anlamayı gerektirir. Mesele, görsel bir anın bütün yönlerine açık olmak.
Örneğin, “LGBTQIA+ mülteciler” hakkında aldığım Google haber uyarılarının çoğu zaman tekdüze tonunu düşünün. Haberler her seferinde karanlık (ve geçerli); sanki tek gerçeklik buymuş gibi dikkatimi çekmek için yazılmış. Ama bir fotoğrafçı olarak daha derine bakmak, sansasyonel manşetlerin altındaki daha incelikli anlatıları dinlemek zorundayım.
Geleneksel olarak el üstünde tutulan estetiğe uymayan ya da net bir mesajı anında açık etmeyen bir fotoğraf, çoğu zaman acele eden bir dünyada göz ardı edilebilir. Ama “dinlemeye” hazır olanlara en güçlü hikâyeyi anlatan fotoğraf da o olabilir.
Kameranız en son ne zaman bir hikâye duydu?
Bu fikri ilk kez 2021’de Bradford’daki Photobook Fair’de konuşarak ortaya koydum; Dinleme Olarak Fotoğraf konuşması, tam metniyle birlikte, Günce’de.