Samet Durgun Fotograaf
Register
NL

Tentoonstellingen over het leven van queer vluchtelingen in Europa, 2021–2026

Journal · Tijdlijn

Tijdlijn van tentoonstellingen over en door queer vluchtelingen en asielzoekers in Europa sinds 2021: data, instellingen, verantwoordelijken en wie betaalde.

Ik ben Samet Durgun, fotograaf in Berlijn. Ik maakte Come Get Your Honey met queer, trans en gendernonconforme vluchtelingen en asielzoekers in deze stad, en in deze gidsen breng ik de fotografen en kunstenaars samen die aan dezelfde vragen werken.Volledig statement, biografie en cv → Veldgidsen →

Dit is een lijst met data van tentoonstellingen in Europa sinds 2021 waarvan het opgegeven onderwerp queer vluchtelingen en asielzoekers is, of waarvan de kunstenaars als queer vluchtelingen worden gepresenteerd. Ik maakte de lijst voor twee lezers: de curator die wil weten wat er al is getoond, en degene die een subsidieaanvraag schrijft, een Förderantrag, en een precedent nodig heeft met een naam, een datum en een financier erbij.

Ik heb de lijst opgebouwd uit de eigen pagina’s van de organisatoren, waar elke titel naar linkt. De data zijn die van de organisator. Waar een pagina geen curator of geen financier noemt, zeg ik dat in plaats van te gokken. Iets telt mee als het als tentoonstelling heeft gelopen; een enkele avond, een filmvertoning of een paneldiscussie telt niet mee. De lijst bevat wat ik kon verifiëren, niet alles wat er is gebeurd, en ik hoor graag wat er ontbreekt.

In één oogopslag

Geopend Tentoonstelling Waar Gemaakt door
Juni 2021 SOGICA-tentoonstelling Jubilee Library, Brighton & Hove Onderzoeksproject SOGICA
Juni 2021 Queere Flucht Neumarkt, Chemnitz, daarna te leen LSVD Sachsen
Maart 2022 LIMBO Amsterdam Refugee Academy van de VU Amsterdam en Framer Framed
Mei 2022 The SOGICA Exhibition Salaborsa, Bologna Onderzoeksproject SOGICA
Juni 2022 1000 Dreams: Stories from the LGBTQI+ refugee experience Haven van Thessaloniki Heinrich Böll Stiftung Thessaloniki
November 2022 Queer Refugees Rotterdam, daarna de aangesloten steden Rainbow Cities Network
November 2023 queerrefugeekunst Lesbisch-Queeres Zentrum, München Münchner Flüchtlingsrat en drie partnergroepen
Juni 2024 Dance Your Freedom Birmingham, Cardiff, Londen Micro Rainbow
Februari 2025 New Home: Our Resilience Old Street, Londen Rainbow Sisters van Women for Refugee Women
April 2025 Queer, Life, Freedom. Archive of Resilience Lüneburg, daarna Hamburg Ashkan Shabani
Mei 2025 Queer. Geflüchtet. Sichtbar. München LeTRa en Habibi Kiosk
Juli 2025 Come Get Your Honey Fotografiska Berlin Samet Durgun, samengesteld door Marie-Luise Mayer
November 2025 (Un)documented IHLIA, Amsterdam IHLIA en Queer to Support
Juni 2026 Moving Love Framer Framed, Amsterdam Impact Makers met LIMBO en Skill School
November 2026 Dreamers: Russian Queer Couples in Exile Prinz Eisenherz, Berlijn Sergei Stroitelev

2021

SOGICA-tentoonstelling Brighton & Hove · 12–24 juni 2021
Panelen van SOGICA, voluit Sexual Orientation and Gender Identity Claims of Asylum, een onderzoeksproject dat werd gefinancierd door de European Research Council. Het evenementenoverzicht van het project vermeldt de tentoonstelling in de Jubilee Library en noemt geen curator. In dezelfde maand deed het project mee aan News from Nowhere, een tentoonstelling georganiseerd door de Socially Engaged Art Salon in Brighton & Hove.
Queere Flucht Chemnitz · 20 juni 2021
Vier roll-upbanners over queer leven wereldwijd, over waarom LSBTI-personen vluchten, over queer mensen en asiel, en over opnieuw beginnen, gemaakt op basis van interviews met dertig cliënten van het Information Center for LGBTI Refugees van LSVD Sachsen. Meike Martin ontwikkelde de tentoonstelling. Die was voor het eerst te zien op Wereldvluchtelingendag, drie uur lang op de Neumarkt, en vanaf de volgende dag konden andere groepen de banners tegen een kleine vergoeding lenen. Het Saksische ministerie van Sociale Zaken en de sociale dienst van de stad waren de financiers. Ik heb geen vermelding gevonden van waar ze daarna heen ging.

2022

LIMBO Amsterdam · 27 maart – 8 mei 2022
Een workshopreeks voor queer vluchtelingen en migranten, begonnen door Fabian Holle, PhD-onderzoeker aan de Refugee Academy van de Vrije Universiteit Amsterdam, en Noa Bawits van Framer Framed. Workshops in poëzie, storytelling en klei liepen bij Framer Framed van 30 januari tot 28 maart 2022 en eindigden in een tentoonstelling, die volgens de universiteit van 27 maart tot 8 mei open was voor publiek. Er wordt geen curator genoemd. Het collectief werkte door, en vier jaar later is het een van de makers van Moving Love, hieronder.
The SOGICA Exhibition Bologna · 16 mei – 6 juni 2022
De tentoonstelling van hetzelfde project in de Scuderie van bibliotheek Salaborsa, gratis toegankelijk en gepland rond de Internationale Dag tegen Homofobie, Transfobie en Bifobie: beelden over de situatie van mensen die hun land verlaten vanwege hun seksuele oriëntatie of genderidentiteit. SOGICA noemt 6 juni als laatste dag; het bericht van de stad zegt 4 juni.
1000 Dreams: Stories from the LGBTQI+ refugee experience Thessaloniki · 30 juni – 5 juli 2022
Een selectie uit 1000 Dreams, een project van duizend portretten en interviews van vluchtelingen in heel Europa, gemaakt door mensen met een vluchtelingenachtergrond, hier toegespitst op verhalen uit de lhbtqi+-gemeenschap. Het kantoor van de Heinrich Böll Stiftung in Thessaloniki presenteerde de selectie in het voormalige kleuterschoolgebouw op de eerste pier van de haven, met Witness Change en Symbiosis als partners en met steun van MOMus–Thessaloniki Museum of Photography. Er wordt geen curator genoemd. De selectie kwam terug in 2023, als vierentwintig beelden in het jongerencentrum van ActionAid, en van 24 tot 30 juni 2024, als zevenentwintig portretten in Toss Gallery tijdens EuroPride.
Queer Refugees Rotterdam · geopend op 3 november 2022
De zevende jaarlijkse fototentoonstelling van het Rainbow Cities Network, een netwerk van steden die zich inzetten tegen discriminatie van lhbtqia+-personen: een foto en een tekst van elke deelnemende stad over haar werk met queer vluchtelingen, waaronder Keulen, Hannover, Frankfurt, Wenen, Genève en Rotterdam. Wolfgang Wilhelm uit Wenen wordt genoemd als curator van de tentoonstelling. Die opende op de jaarlijkse bijeenkomst van het netwerk en is gemaakt om daarna door de steden te worden getoond. Bij de Universiteit van Lille was ze te zien van 24 mei tot 27 juni 2023, en bij de volksuniversiteit van Frankfurt in het Nordwestzentrum tot 21 juni 2024.

2023

queerrefugeekunst München · 8–18 november 2023
Werk van gevluchte queer kunstenaars die in München wonen, in de ruimtes van het Lesbisch-Queeres Zentrum, met avonden met dans, poëzie en gesprek eromheen. Het Koerdische collectief Avazî Xor was een van de exposanten. Iris Špringer was de curator, het Kulturreferat van de stad München de financier, en vier groepen waren de organisatoren: Münchner Flüchtlingsrat, Migration Macht Gesellschaft, balkaNet, en de projecten QueerYourope en Mikado van InitiativGruppe.

2024

Dance Your Freedom Birmingham, Cardiff, Londen · 12–28 juni 2024
Grafisch werk, kostuums, dansfilms, audio en foto's uit het Body and Movement-programma van Micro Rainbow, gemaakt met lhbtqi-vluchtelingen en -asielzoekers en een team van queer danskunstenaars. De tentoonstelling was van 12 tot 15 juni te zien in Stryx Gallery in Birmingham, van 18 tot 21 juni in het Norwegian Church Arts Centre in Cardiff, en van 26 tot 28 juni in de Royal Society of Arts in Londen. Leo Menezes wordt genoemd als curator van de tentoonstelling en Fearghus Ó Conchúir voor de artistieke leiding. De Paul Hamlyn Foundation financierde het programma.

2025

New Home: Our Resilience Londen · 3–16 februari 2025
Foto's van zes vrouwen van Rainbow Sisters, de lhbtq+-solidariteitsgroep van Women for Refugee Women, gemaakt in elf workshops bij Autograph met kunstenaar Aida Silvestri als mentor. Autograph en Fast Forward: Women in Photography waren partners. Het werk was te zien op de rotonde bij Old Street en blijft online staan als virtuele galerie. De pagina noemt geen curator en geen financier.
Queer, Life, Freedom. Archive of Resilience Lüneburg · 16 april – 10 mei 2025
Ashkan Shabani's foto's in drie ruimtes, Iran, Turkije en Duitsland, die de vlucht van een queer persoon volgen. In de Kunstraum van de Leuphana Universität luiden de credits: concept Ashkan Shabani, vormgeving met Litha Sabelfeldt, en geen curator. Van 1 tot 5 oktober 2025 was de tentoonstelling bij Kampnagel in Hamburg, als fotografie, tekst, video en installatie. Kampnagel omschrijft de kunstenaar als queer vluchteling uit Iran en noemt de ondersteuning: Engagement Global met geld van het Duitse federale ministerie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, en de Friedrich-Ebert-Stiftung Hamburg.
Queer. Geflüchtet. Sichtbar. München · vanaf mei 2025
Steffi Eckelmanns portretten van queer vluchtelingen uit Oeganda, Tanzania en Nigeria. LeTRa schreef dat ieder van hen op dat moment met uitzetting werd bedreigd. Een coproductie van LeTRa Lesbenberatung en de Habibi Kiosk van de Münchner Kammerspiele, voor het eerst getoond in de Habibi Kiosk in mei 2025 en daarna bij glitch bookstore van 6 juni tot 30 augustus. De Münchner Regenbogenstiftung betaalde de afdrukken. De pagina van LeTRa noemt Julia Bomsdorf, dr. Ifunanya Dimaku en Gerald Odil Ronnie als curatoren, in een zin die misschien alleen op het begeleidende programma slaat, dus laat ik de curator open.
(Un)documented: Queer refugees in The Netherlands Amsterdam · 29 november 2025 – 15 februari 2026
Een work-in-progress-tentoonstelling: archiefmateriaal en nieuwe persoonlijke verhalen over het Nederlandse beleid en de asielprocedure, en over de organisaties en gemeenschappen die steun bieden. Ze hing op IHLIA Plaza, op de derde verdieping van de openbare bibliotheek aan het Oosterdok. IHLIA LGBTI Heritage maakte de tentoonstelling met Queer to Support, de queer gemeenschap van Here to Support, waarvan de deelnemers een uitbreiding samenstelden en bouwden die op 28 januari 2026 werd gepresenteerd. Er wordt geen financier genoemd.

2026

Moving Love Amsterdam · 26 juni – 13 augustus 2026
Tien korte filmwerken gemaakt door queer vluchtelingen, van politieke statements tot persoonlijke stukken over identiteit. Een project van Impact Makers in samenwerking met LIMBO en Skill School, getoond bij Framer Framed; de opening werd verplaatst naar 19 juli. Er worden twaalf regisseurs genoemd en geen curator. De pagina vermeldt de vaste financiers van Framer Framed, geen financier voor het project.
Dreamers: Russian Queer Couples in Exile Berlijn · 6–30 november 2026
Sergei Stroitelevs portretten van queer stellen uit Rusland die naar Turkije, Georgië en Duitsland zijn gevlucht. Hij verliet Rusland in maart 2022 en woont in Berlijn. Boekhandel Prinz Eisenherz in de Motzstraße toont het werk en noemt geen curator. Het project was een van de zestien die na een open oproep in 2024 werden gefinancierd door het programma van Quarteera, Queer Culture in Eastern Partnership Countries and in Exile, betaald door het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken. Quarteera zegt dat het werk in meerdere Duitse steden is getoond en noemt geen locaties.

Naast het onderwerp

Dit zijn geen tentoonstellingen over queer vluchtelingen. Asiel of vlucht is er één draad in, of de getoonde mensen zijn om allerlei redenen gemigreerd, en een subsidieaanvraag zou ze moeten aanhalen als buren, niet als precedent.

Chrysalis, Olga Stefatou Thessaloniki · 8 oktober 2021 – 20 februari 2022
Portretten van cisgender en transgender vrouwen die vluchtelingen en asielzoekers in Griekenland zijn, in MOMus–Museum of Contemporary Art tijdens de Thessaloniki PhotoBiennale 2021, met steun van de Rosa Luxemburg Foundation. Transvrouwen worden erin genoemd; het onderwerp is gevluchte vrouwen.
Queerdistan, Ciwan Veysel Wenen · 11–18 september 2021
Een foto- en storytellingproject over wat Koerdische lhbtqia+-personen in Oostenrijk meemaken, getoond in SOHO STUDIOS in het programma van WIENWOCHE 2021, met Yavuz Kurtulmus als projectmanager. Het onderwerp is racisme en discriminatie, niet asiel.
New Queer Photography Berlijn · 25 juni – 21 augustus 2022
Een overzichtstentoonstelling bij f³ – freiraum für fotografie, samengesteld door Katharina Mouratidi en Benjamin Wolbergs. Een van de posities daarin is Bradley Seckers SEXugees, over lhbtiq+-asielzoekers uit het Midden-Oosten in Turkije.
Queer Migrations: Portretten uit Den Haag, Zanyar Aziz Den Haag · tot 30 juni 2023
Portretten van negen queer mensen die naar Den Haag zijn verhuisd, sommigen vanwege oorlog, sommigen vanwege armoede of omdat ze niet werden geaccepteerd, sommigen uit de Nederlandse Biblebelt. Stichting Humans of Film maakte de tentoonstelling met de stad en haar centrale bibliotheek, waar ze volgens een bericht van Winq tot 30 juni 2023 te zien was. Ze was ook te zien in het Atrium van het stadhuis; de pagina daarover vermeldt geen datum.
Young Birds from Strange Mountains Berlijn · 29 november 2024 – 4 augustus 2025
Queer kunst uit Zuidoost-Azië en de diaspora daarvan in het Schwules Museum, met een curatorenteam van Sarnt Utamachote, Hải Nam Nguyễn en Ferdiansyah Thajib en de archiefcuratoren Thảo Hồ en Ragil Huda. Gefinancierd door de Spartenoffene Förderung van het Berlijnse senaatsdepartement voor Cultuur en Sociale Cohesie.
Time Machine Infinitum. Queeres migrantisches Berlin Berlijn · 13 juni 2026 – 31 januari 2028
Een multimediale installatie over het verleden en heden van queer migranten en BIPoC-personen in Berlijn, binnen de tentoonstelling BERLIN GLOBAL in het Humboldt Forum. Door Noam Gorbat, Omar Nicolas en Sama Ahmadi, in samenwerking met Stiftung Stadtmuseum Berlin.
Unhousing: An Enclave for Queer Utopia Berlijn · 17–24 juli 2026
Andrea Córdova Pellicer en Felipe Robles Neira bij Bardo Projektraum, over migratie, herinnering, ontheemding en thuishoren. Samengesteld door Gabriela Gioia, met artistieke leiding van Marcela Villanueva, en gesteund door het Berlijnse senaatsdepartement voor Cultuur en Sociale Cohesie.
Queer Futures Birmingham · geopend op 2 oktober 2026
Acht lhbtqi+-kunstenaars bij Centrala, met Zula Rabikowska als curator, en met verhalen over migratie, het oversteken van grenzen en ontsnappen. Eén werk gaat over gedwongen migratie en één over hoe Oekraïense vluchtelingen in beeld worden gebracht.
Abw. v. § 71 AsylG Hamburg · 21–29 november 2026
Een groepstentoonstelling over grenzen en asielrecht bij Frappant Galerie, die op 20 november opent. Sophie McCuen-Koytek is de curator, en Ashkan Shabani is een van de vier kunstenaars. Gefinancierd door de Hamburgische Kulturstiftung en het Hamburgse ministerie van Cultuur en Media.

Wat het overzicht laat zien

Mijn eigen tentoonstelling buiten beschouwing gelaten, zijn veertien tentoonstellingen in zes jaar niet veel, en er vallen me vier dingen aan op.

Het onderwerp werd gedragen door steunorganisaties en gemeenschapsgroepen, niet door musea. LSVD Sachsen, Micro Rainbow, Women for Refugee Women, LeTRa en de vluchtelingenraad van München maakten hun eigen tentoonstellingen. Daaromheen staan een politieke stichting, een netwerk van stadsbesturen, een erfgoedarchief in een openbare bibliotheek, een onderzoeksproject en twee universiteiten, een kunstruimte, een productiehuis en twee boekhandels. Een museum komt één keer voor, als ondersteuner, in Thessaloniki. Afgezien van Fotografiska Berlin heb ik in deze jaren geen museum gevonden dat het onderwerp een eigen tentoonstelling gaf, wat niet betekent dat geen enkel museum dat deed.

Het geld dat wordt genoemd komt uit veel potjes, en maar een deel ervan is kunstsubsidie. Het gaat om een deelstaatministerie van Sociale Zaken en een gemeentelijke sociale dienst in Chemnitz, de cultuurafdeling van de stad en een gemeenschapsfonds in München, geld voor ontwikkelingseducatie en een politieke stichting in Hamburg, een Britse charitatieve stichting, een Europese onderzoekssubsidie, en het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken via Quarteera. Fondsen die specifiek voor kunst bedoeld zijn, duiken vaker op in de lijst ernaast: de Berlijnse Spartenoffene Förderung, de Hamburgische Kulturstiftung, het cultuurministerie van Hamburg.

Weinig mensen worden als curator genoemd. Drie van de veertien noemen er een: Iris Špringer in München, Leo Menezes voor Micro Rainbow, Wolfgang Wilhelm voor het Rainbow Cities Network. Elders gaat de vermelding naar een project, een collectief of de kunstenaar, en bij IHLIA naar de deelnemers zelf.

De looptijden zijn kort. Zes van de veertien waren per locatie twee weken of korter te zien, één ervan een enkele middag. Een lezer die wil betogen dat het onderwerp te weinig wordt getoond, heeft de data om dat te doen.

Waar de mijne staat

Come Get Your Honey Berlijn · 16 juli – 15 september 2025
Een solopresentatie in het Emerging Berlin-programma van Fotografiska Berlin, samengesteld door Marie-Luise Mayer. De serie is gemaakt met queer, trans en gendernonconforme vluchtelingen en asielzoekers in Berlijn, bijna vijftig mensen in de loop van meerdere jaren, van wie er vijftien in het boek staan. Ik ben een immigrant van de eerste generatie, sinds 2013 in Berlijn, en ik zeg het openlijk: “Ik ben geen vluchteling, en ik ben geen asielzoeker.” Dit is dus een tentoonstelling over het onderwerp door een vriend van de mensen die erin te zien zijn, niet door een van hen.

Werk uit de serie heeft ook gehangen in drie groepstentoonstellingen, die geen van alle over asiel als zodanig gaan: Love, Lust and Freedom in Kunstmuseum Brandts in Odense, samengesteld door Marianne Ager, van 23 maart 2024 tot 5 januari 2025; Gaze and Skin bij LANGER Space for Photography in Mannheim, van 13 mei tot 10 september 2026; en Nicht die Letzten in het Schwules Museum in Berlijn, samengesteld door Tarek Shukrallah in samenwerking met vijf anderen, van 27 november 2026 tot 17 mei 2027.

Meerdere tentoonstellingen hierboven zijn door vluchtelingen zelf gemaakt, en dat is de sterkere positie: 1000 Dreams, queerrefugeekunst, New Home: Our Resilience, Moving Love, het archief van Ashkan Shabani. De mijne is langzaam gemaakt, van buiten die situatie, met mensen die vrienden werden. Wie de mijne als precedent aanhaalt, moet haar aanhalen als wat ze is.

De volledige serie Come Get Your Honey staat online, en wat beschikbaar is om tentoon te stellen staat voor curatoren op een rij. De veldgidsen brengen de fotografen, boeken en kunstenaars eromheen in kaart.

Bronnen

Waar de bovenstaande beweringen vandaan komen. Elke titel in de lijst linkt naar de pagina van de organisator; dit zijn dezelfde pagina's en de tweede bronnen, per tentoonstelling.

← Veldgidsen