Waar de mensen in Come Get Your Honey vandaan komen

Mensen die de portretten in Come Get Your Honey zien, vragen vaak waar iedereen erop vandaan komt. Het antwoord is niet één plek. De mensen van wie het land in de bijschriften staat, komen uit Turkmenistan, Maleisië, Syrië, Jemen, Libië, Afghanistan en Iran, en de kring rond het werk reikte nog verder.

Deze pagina gaat land voor land. Over iedereen die ik noem, zeg ik alleen wat al is gepubliceerd: in hun bijschrift, in het boek, op deze site of in hun eigen woorden. Wie in het boek geen naam heeft, blijft hier ook zonder naam. Een land naast een naam is al veel om te weten over iemand die queer of trans is en asiel aanvroeg, dus ik voeg niets toe wat diegene niet zelf al openbaar heeft gemaakt.

Onder elk land staan een of twee regels over de wet en de situatie daar in de jaren waarin ik de foto’s in het boek maakte, van 2018 tot 2021. Dat is context. Het is niet iemands reden om te vertrekken. Die reden is aan henzelf om te vertellen.

Uit Turkmenistan

Prince Emrah, die in Turkmenistan opgroeide, was een van de eerste mensen die ik voor de serie fotografeerde, en ze is een van de redenen dat de serie bestaat. Ze is van Koerdische en Azerbeidzjaanse afkomst en woonde in Istanbul voordat ze in 2015 in Duitsland aankwam. In Berlijn vond ze heling in het buikdansen, en in 2018 richtte ze het QueerBerg Collective op om queer vluchtelingen en trans kunstenaars te steunen. Ze interviewde mij ook voor het boek en draaide zo de gebruikelijke vragen om.

In de jaren waarin ik deze foto’s maakte, was seks tussen mannen in Turkmenistan een misdrijf, waarop tot twee jaar gevangenisstraf stond.

Uit Maleisië

Maleisië wordt in meer titels en bijschriften genoemd dan enig ander land. “Volgens de sharia-wetten in Maleisië hoort een trans* persoon die in een moslimfamilie is geboren in de gevangenis. Dit is ons geloof”, vertelde Suryani me. Jarenlang deed ze zich voor als hindoe. Ze vluchtte uit Maleisië, doorliep in Denemarken een asielprocedure van vier jaar en vroeg daarna een tweede keer asiel aan, in Duitsland. Suryani With Her Plants is haar foto, en View From the 18th Floor ook, gemaakt vanuit de flat waar ze toen woonde.

Julie Dancer is een trans vluchteling uit Maleisië die in Berlijn asiel aanvroeg. In Dancers at Their Break zit ze naast de burlesqueperformer Noéline la Bouche. Zij is ook de vriendin die na een make-upworkshop in de opvang mijn gezicht opmaakte, en zo ontstond het zelfportret met haar make-up.

Nog twee titels noemen het land: Malaysian Dancer en Malaysian Peacock Dancer (I Chose Art to Protect Myself). De tweede toont een non-binaire persoon uit Maleisië bij de opvang die bestemd is voor lhbtqia+-vluchtelingen en -asielzoekers die gevaar lopen. Amrou Al-Kadhi schrijft in het voorwoord over Malaysian Dancer als iemand die tegelijk de eigen queer identiteit en het eigen Maleisische erfgoed viert, zonder dat die twee met elkaar botsen.

De Maleisische federale wet bestrafte seks “tegen de natuurlijke orde” met tot twintig jaar gevangenisstraf en zweepslagen. Sharia-wetten van de deelstaten tegen een man die zich “voordoet als vrouw” zijn tegen transvrouwen ingezet, en na de verkiezingen van 2018 kwam er een golf van repressie tegen lhbt-mensen.

Uit Syrië

Mirna vluchtte met haar familie voor de oorlog in Syrië. Toen ze daarna uit de kast kwam als trans, wees haar familie haar af. Toen ik haar fotografeerde, woonde ze in een appartement dat beschikbaar was gesteld voor lhbtq+-tieners. Ze staat op Mirna in Her Kitchen en Mirna Whipping.

De oorlog in Syrië begon in maart 2011, en in maart 2022 hadden buurlanden en landen in de regio meer dan 5,6 miljoen Syrische vluchtelingen opgenomen. De Syrische wet bestrafte seks tussen mannen of tussen vrouwen met tot drie jaar gevangenisstraf.

Uit Jemen

Gabo is non-binair en komt uit Jemen. Gabo is een pseudoniem dat we voor het boek hebben afgesproken, en het is de enige naam die ik gebruik. “Op mijn stage willen mensen me leren programmeren, maar dat wil ik niet. Ik wil Europees recht gaan studeren”, vertelde Gabo me.

De oorlog in Jemen escaleerde in 2015, en eind 2021 waren meer dan vier miljoen mensen binnen het land ontheemd. De Jemenitische wet bestrafte seks tussen mannen met zweepslagen of gevangenisstraf, en met de dood door steniging als de man getrouwd was.

Uit Libië

Kylie Divon, die uit Libië komt, staat op de cover. In de serie verschijnt ze als Keil Li: de cover is Keil Li at Patricia’s Lap, en er zijn nog vier andere foto’s van haar. Tijdens ons gesprek bij Fotografiska Berlin vertelde ze dat ze de eerste transvrouw uit Libië was die publiekelijk uit de kast kwam, en dat haar asielaanvraag net was ingewilligd toen ze naar Berlijn verhuisde.

De Libische wet bestrafte seks tussen mannen of tussen vrouwen met tot vijf jaar gevangenisstraf, en sinds de revolutie van 2011 zijn er meldingen dat gewapende groepen mensen oppakken en executeren die ervan beschuldigd worden.

Uit Afghanistan en Iran

“She Is My Mom” (Dormmates) toont twee vrienden uit de opvang: een queer vluchteling uit Afghanistan die zijn hoofd in de schoot legt van zijn lesbische vriendin uit Iran. Geen van beiden wordt in het boek bij naam genoemd, en hier ook niet.

In Afghanistan maakte het Wetboek van Strafrecht van 2017 seks tussen mannen en tussen vrouwen uitdrukkelijk strafbaar, en de grondwet liet toe dat de sharia werd toegepast, op grond waarvan het met de dood kan worden bestraft. De taliban namen in augustus 2021 de volledige controle over het land over. In Iran kan seks tussen mannen met de dood worden bestraft, en seks tussen vrouwen met honderd zweepslagen.

De bredere kring

Bijna vijftig mensen deden op de een of andere manier mee aan het werk, en vijftien van hen staan in het boek. Via Emrah en haar vrienden uit de opvang leerde ik mensen kennen uit Rusland, Syrië, Servië, Afghanistan, Nigeria, Iran, Maleisië, Jemen, Libië, Turkije en Palestina. De meeste van die landen noemde ik in een interview uit 2021 met de Critical Diversity-blog van de Universität der Künste Berlin. Ze beschrijven de kring, en ik verbind ze met niemand daarbinnen.

Niet iedereen op de foto’s kwam als vluchteling. Noéline la Bouche, met Julie in Dancers at Their Break, is burlesqueperformer, zangeres en model, woont in Berlijn en is Duits met West-Afrikaanse wortels. En ik ben Duits-Turks-Abchazisch. Ik verhuisde in 2013 naar Berlijn, en ik ben geen vluchteling.

In Duitsland

In Duitsland bood de asielwet van die jaren vluchtelingenbescherming bij vervolging vanwege seksuele oriëntatie of genderidentiteit, en elke aanvraag wordt individueel beoordeeld. Sommige mensen in het boek wachtten nog op die beslissing toen ik ze fotografeerde, anderen hadden hun papieren al. Wat de woorden vluchteling en asielzoeker betekenen voor de mensen in het boek, staat in Wie staat er in Come Get Your Honey?

Waarom er geen volledige lijst is

Sommige mensen vroegen om een pseudoniem. Sommigen wilden hun gezicht niet laten zien. Sommige foto’s heb ik achtergehouden, omdat herkend worden iemand in gevaar kon brengen bij familie die het niet wist. Een naam, een gezicht en een land samen kunnen genoeg zijn om iemand te vinden, dus deze pagina stopt waar het boek stopte. Een nieuwe context is een nieuwe vraag, en hoe ik die vraag stel, staat in Luisteren in de praktijk.

Wil je een van deze foto’s gebruiken, lees dan eerst hoe je een licentie aanvraagt voor een foto uit de serie. Toestemming die voor het boek is gegeven, geldt niet vanzelf voor een nieuw gebruik.

De volledige serie staat online, met elk bijschrift. Waarom er van bijna vijftig mensen maar vijftien in het boek staan, lees je in Hoe er van vijftig mensen vijftien in beeld kwamen. De serie begon in 2018 en loopt nog; het fotoboek verscheen in 2021 bij Kehrer Verlag.